Ervaringsdeskundige beroepsidentiteiten

/Blog /Ervaringsdeskundige beroepsidentiteiten

Ervaringsdeskundige beroepsidentiteiten

Mooi aan ons project ‘Ontwikkelen Kwaliteitssysteem voor Ervaringsdeskundigen’ is dat we diverse ervaringsdeskundigen spreken over hun opvattingen en ideeën over het vak. We vragen hen of en wanneer zij beroepsregistratie zinvol vinden en welke condities daarin een rol spelen. Uit de antwoorden blijkt dat de meeste geïnterviewden het belangrijk vinden dat de kwaliteit van onze beroepsidentiteit een boost krijgt door het inrichten van een beroepsregister. Het is verdiepend om als vak steeds beter van binnenuit te weten wat onze kwaliteit is. Op welke vraagstuk we een antwoord willen geven. Stephen Covey formuleerde in 2004 vier vragen onder andere voor professionals:

  • Welke vraag/behoefte ervaar ik in mijn organisatie en in de gemeenschap?
  • Bezitten wij het (ontwikkelde) talent om iets te betekenen en in de vraag /behoefte te kunnen voorzien?
  • Geeft de mogelijkheid om iets te betekenen in deze situatie ons energie, lopen we er warm voor?
  • Inspireert onze intuïtie ons om actie te ondernemen en betrokken te raken?

In antwoord op bovenstaande vragen kunnen we zeggen dat onze beroepsidentiteit ertoe doet. En zoals Manon Ruijters zegt in haar publicaties willen professionals anderen met behulp van (eigengemaakte) specialistische kennis en ervaring cliënten op een competente en integere manier steeds beter van dienst zijn. En daarbij zijn professionals onderdeel van een gemeenschap van medeprofessionals die het vak bij voortduring ontwikkelen.

In ons vak kennen we diverse beroepsidentiteiten. Ten eerste zijn er ervaringsdeskundigen die in hun beroepsrol anderen en hun naasten ondersteunen die nu psychische ontregeling meemaken of bezig zijn daarvan te bekomen. Mensen die migratie meemaken en huis en haard kwijt zijn, of de impact daarvan ervaren als tweede generatie. Mensen die leven met een beperking en tegen ingewikkeldheden aanlopen. Mensen die kampen met huiselijk geweld, armoede en moeilijke levensomstandigheden. Dit soort ervaringen van binnenuit kennen en meemaken betekent dat omgaan met de impact hiervan op je leven en je leven zelf weer vormgeven een gemeenschappelijk thema is. Een ervaringsdeskundige kan vanuit dit principe mensen met diverse achtergronden ondersteunen. We zien ook contexten waarin juist de gemeenschappelijk achtergrond ertoe doet. Dat die achtergrond net een betere sensitiviteit geeft. Dat is een gespreksonderwerp in ons vak. In de directe ondersteuning hebben ervaringsdeskundige functies uiteenlopende namen als peerworker, ervaringswerker, zorgprofessional met ervaringsdeskundigheid, maatje, ondersteuner, ervaringsprofessional. In het samenwerken met collega’s vervullen zij geregeld ook functies als vraagbaak naar collega’s over de ervaringskennis die ze bezitten maar primair zijn ze gericht op ondersteuning bieden aan cliënten en naasten.

Ten tweede kennen we ervaringsdeskundigen die rollen vervullen in een zo genoemde indirecte functie. Zij geven voorlichting, ze maken kwartier, ze geven leiding, besturen, onderzoeken en leiden ervaringsdeskundigen op. Ze delen en ontwikkelen ervaringskennis, de ervaringsdeskundigen die leidinggeven en besturen geven ervaringskennis een boost in de organisatie, ze zetten een koers uit die inclusie bevordert en oog heeft voor macht en machtsverschillen, ze snappen hoe belangrijk representatie is. Dit werkt emanciperend en dat we straks opleidingen hebben op diverse beroepsniveaus is verrijkend. Want in het vak kennen we een grote diversiteit aan kwaliteiten en aanleg.

In onze beroepsidentiteit huizen ook onze persoonlijke identiteiten. Je kiest een vak omdat het past bij je missie en je natuurlijke aanleg. Mij sprak het van jongs af aan om me in te zetten voor een vrije ruimte voor mensen zodat ze zichzelf kunnen (uit)vinden. Vanuit dat perspectief wil ik met anderen de wereld een beetje beter maken. Nu ken ik die bron, die ik eerder niet goed onder woorden kon brengen. De ervaringsdeskundige beroepsuitoefening sluit aan bij deze belangstelling, vrije ruimtes creëren voor zelfbeschikking en deel uitmaken van je gemeenschap. Willen bijdragen aan een inclusievere zorg, dienstverlening, onderwijs en onderzoek.

Marjo Boer