Blog: De rol van ervaringsdeskundigen in het voorkomen en tegengaan van huiselijk geweld

/Blog /Blog: De rol van ervaringsdeskundigen in het voorkomen en tegengaan van huiselijk geweld

Blog: De rol van ervaringsdeskundigen in het voorkomen en tegengaan van huiselijk geweld

Ervaringsdeskundigen werken samen met collega professionals in de hulp aan slachtoffers en plegers van huiselijk geweld. In november kwamen ervaringsdeskundigen die in deze sector werken geregeld in het nieuws. De meerwaarde van de inzet van ervaringsdeskundigheid is ook in dit werk onmiskenbaar. En dat is belangrijk omdat de impact van geweld op de levens van vrouwen, mannen en kinderen zeer groot is. Daar in bijdragen maakt verschil.

Zo is in Rotterdam de reizende expositie van start gegaan Wij —- doorbreken de cirkel van geweld met foto’s van mensen die geweld van dichtbij meemaakten en nu met hun portretten het verhaal vertellen hoe zij de cirkel hebben doorbroken. Er zijn portetten bij van ervaringsdeskundigen die aan het werk zijn bij Veilig Thuis Breda. In januari 2018 is daar het project Ervaringsdeskundigheid bij (ernstig en structureel) Huiselijk Geweld in de regio West-Brabant gestart.

Bij Een Vandaag was een supportgroep voor mannen in beeld met twee ervaringsdeskundigen die werken voor het project ‘De pleger in Ons’. De supportgroep biedt een vrije ruimte waarin plegers met ervaringsdeskundigen in gesprek te gaan. Een moedige stap van de deelnemers en ervaringsdeskundigen om zo in beeld te durven komen.

Een andere actualiteit is de verschijning van een rapport van het Verwey-Jonker instituut op 12 november over wat er gebeurt en verandert voor mensen na aanmelding bij Veilig Thuis.

En op 25 november is de landelijke aftrap voor de campagne om geweld tegenover vrouwen tegen te gaan.

Drie jaar geleden kwam ik in contact met ervaringsdeskundigen die bij Veilig Thuis West Brabant werken. Ik leerde hen kennen door de scholing die ik daar heb gegeven. Deze samenwerking leidde tot een groepsinterview met ervaringsdeskundigen uit de twee projecten dat binnenkort gepubliceerd gaat worden. Als verdieping las ik deze zomer een aantal boeken over de hardnekkige dynamiek van geweld. Daarin komt naar voren hoe structureel dit geweld is dat het iedereen treft. Toch zijn het meestal vrouwen en kinderen die de klappen krijgen. Wereldwijd.

Wat vertellen deze publicaties?

De auteurs onderzochten als onderzoeker, journalist of als essayist en hoogleraar sociologie de onderliggende dynamiek van geweld.

Uit hun teksten blijkt bv. dat de gedachte dat vrouwen tweederangs burgers zijn nog steeds wijd verspreid is, vrouwen vaak worden gezien als bezit en handelswaar en zijn in veel gevallen ondergeschikt. Zij signaleren dat huiselijk geweld tot negatieve emoties in gezinnen leidt zoals angst, verdriet en woede maar ook tot maatschappelijke spanningen. Afreageren en uitingen van geweld komen we ook op straat tegen, in scholen en in werksituaties. We hebben er allemaal mee te maken. Deze socialiserende geweldsdynamiek treft vrouwen en mannen. Daar zijn de auteurs maar ook de ervaringsdeskundigen die ik spreek het over eens. Veel komen als kind al in aanraking met allerlei vormen van geweld. Het goede nieuws is dat emancipatie toeneemt en dat mannelijke overheersing wereldwijd sluipenderwijs ondermijnd wordt.

De auteurs aan het woord.

Rana Husseini (2007) sprak voor haar boek In naam van de eer met plegers en slachtoffers van geweld, met naasten en hulpverleners. Ze vindt dat religieuze, maatschappelijke en politieke motieven de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in stand houdt. De instandhouding van deze dynamiek komt door een systeem van eeuwenlange heerschappij en patriarchaat.

Sue Lloyd-Roberts (2016) onderzocht mensenrechtenschendingen wereldwijd en ontdekte gaandeweg dat vooral veel vrouwen en kinderen getroffen worden door geweld. Ze stelde leed en onrecht aan de kaak, onderzocht de slachtofferkant en het terugvechten van vrouwen. Zij vraagt zich af hoe het komt dat vrouwen, de halve wereldbevolking, nog steeds campagne moeten voeren voor een eerlijke en menselijke behandeling.

Abram de Swaan (2019) onderzocht de voeding van de wortels, van wat hij ziet als, een wereldwijd mannelijke verzet tegen de emancipatie van vrouwen.  Vrouwen worden bewust dat ze nog te vaak onderbetaald worden en onvoldoende vertegenwoordigd zijn in de politieke macht. Volgens hem houden dominante beelden van mannelijkheid en vrouwelijkheid mensen gevangen.

De Swaan trekt dit door naar verzet tegen emancipatie van ook andere groepen minderheden. Minderheden die geen machtige posities bekleden.

Veel ervaringsdeskundigen kennen geweld in allerlei vormen. Dat ervaringsdeskundige voormalige plegers en slachtoffers zich nu samen met collega professionals inzetten met hun ervaringskennis om geweld te verminderen is hoopvol en versterkend. Zij weten als geen ander hoe je kunt omgaan met het uiten van je emoties, hoe je kan leren gevoelens van schaamte en schuld te hanteren. Een waardevolle stap in het ontwikkelen van veerkrachtige empathie voor anderen en jezelf.

 

Marjo Boer, november 2020