Blog: Hoe ervaart #VvEd lid Roos Steen deze Coronatijd?

/Bericht van een #VvEd lid /Blog: Hoe ervaart #VvEd lid Roos Steen deze Coronatijd?

Blog: Hoe ervaart #VvEd lid Roos Steen deze Coronatijd?

Wat opvalt is dat ervaringsdeskundigen veel te bieden hebben in deze coronacrisistijd. Zij zijn gewend om existentiële crises het hoofd te bieden. Hierbij een blog van #VvEd lid, kunstenaar en ervaringsdeskundige  Roos Steen.

#durftevragen

 

Nu het coronavirus ook invloed heeft op de Nederlandse samenleving krijgt iedereen te maken met onzekerheid, plotselinge veranderingen en sociale onthouding. Mogelijk ook met ziekte, eenzaamheid, verlies en rouw. Iedereen heeft nu te maken met een bepaalde mate van ontwrichting. Veel mensen doen nieuwe ervaringen op. Ineens niet meer naar je werk kunnen, verandering van routine, anderen (regering) die beslissen wat je wel en niet mag doen, gevoel van stress en noodpakket willen aanleggen, gevoel geen controle te hebben, geen of anders contact met de mensen waar je van houdt. Verandering van rollen, ineens moet je juf zijn, of crisismanager, of digitaal werker. Sporten, muziekles, uitgaan, winkelen, naar de kerk, alles staat even on hold. Allemaal nieuwe ervaringen.

Maar niet voor iedereen. Wie ooit een opname in de psychiatrie heeft gehad weet al hoe het voelt als anderen bepalen of en hoelang je naar buiten mag. Wie dakloos is weet al hoe het is dat mensen 1,5 meter afstand houden. Wie kampt met emotieregulatie problemen weet al hoe snel stress kan oplopen en dat een ruzie of huilbui daar gewoon bij hoort. Wie in therapie is geweest kent zichzelf en weet welke coping strategieën ben hem of haar passen. Wie vaak ik crisis is geweest heeft een noodpakket.

Ik ben zelf zo iemand. Ik heb ervaren hoe het is om ineens van studerend leven over te gaan naar leven in de isolatie van een opname. Ik heb een noodpakket, zonder wc rollen, maar met een lief kaartje van een vriendin, mijn favoriete thee, een sudoku en andere dingen om een paniekaanval door te komen. En ik ben niet de enige.

De groep mensen met ervaring met ontwrichting door een psychische aandoening, ziekte of armoede is groot. Voor velen van hen is deze coronacrisis extra ontregelend. Nadat Rutte zijn speech tot het volk had gehouden werd er in de media gezegd dat hij alle groepen die getroffen zijn had genoemd; zieken, kwetsbare ouderen, leerkrachten, docenten, zorgpersoneel, werknemers, werkgevers, zzp’er, mensen met vitale beroepen. Eén groep werd in ieder geval niet genoemd… mensen met een psychiatrische aandoening. Dat raakte me. Omdat deze groep al zo vaak vergeten wordt. Omdat dit de mensen zijn die altijd in uitsluiting en isolatie leven, terwijl de rest van de samenleving naar z’n werk reist, sport, uitgaat en carrière maakt. Inloophuizen zijn dicht, hulpverleners ziek of kunnen alleen bellen. En een onvoorspellend virus kan crisis uitlokken. Je zou maar smetvrees hebben, of een angststoornis, of gevoelig voor wanen, of autisme, of trauma, of mishandeld worden thuis.  En met je dagelijkse routine van de vaste boodschappen, dagbesteding, inloophuis het net aan redden.

Zelf had ik het idee aardig stabiel en hersteld te zijn. Ik werk inmiddels een paar uur als ervaringsdeskundig onderzoeker en trainer, ik heb geen begeleiding meer en nog maar af en toe therapie. Nu is het alle zeilen bijzetten. De beelden op tv van ziekenhuizen raken aan trauma. Mijn nachten zijn gevuld met nachtmerries. Ik mis mijn ontstressers, zoals mijn cello les en zwemtraining. Gelukkig ken ik mezelf en heb ik vaker moeten dealen met ontregelende situaties.  Ik heb een zinvol leven, omdat ik door die ervaringen heb leren leven met mezelf. Juist door lange periodes geen werk te hebben, niet mee te kunnen doen met drukte in de samenleving, heb ik manieren gevonden om een betekenisvol leven te leiden. Daar heb ik geen Netflix voor nodig. Voor mij persoonlijk is creativiteit essentieel geweest in mijn herstelproces. Door verhalen te schrijven en tekeningen te maken gaf ik betekenis aan wat ik mee maakte, met mooie producten als bijvangst.

Ik ben niet de enige. Velen met mij hebben ervaring met ontwrichting én herstel. Sommigen hebben zich geschoold als ervaringsdeskundige. Tijdens die scholing wisselen we ervaringen uit rond herstel, stigma, existentiële thema’s en kwartiermaken. We hebben een unieke bron om uit te putten. Een bron die ontstaan is uit die pijnlijke, ontwrichtingen ervaringen. Een bron vol kennis, wijsheid en visie. We hebben kennis over welke elementen helpen om te gaan met ontwrichting. Hoe belangrijk, grip, hoop, contact met anderen, betekenis geven is. We hebben creatieve, ongebruikelijke manieren ontwikkeld. We kunnen naast anderen staan zonder de pijn weg te willen hebben, op te moeten lossen. We weten dat het soms even, soms lang, is zoals het is. En dat het enige wat mogelijk is… verdragen. We hebben ideeën om uitsluiting tegen te gaan. We zijn niet bang om op te komen voor de vergeten groepen. Wat zou het mooi zijn als deze bron juist nu aangesproken wordt. Als het gaat stromen.

Er worden acties op touw gezet om te helpen. Boodschappen te doen, kaartjes te sturen. Praktisch helpen vooral. Maar misschien moeten we naast helpen ook beginnen met vragen. En dan bedoel ik niet hulp vragen, wat ook heel goed is, maar vragen stellen aan elkaar.

Wees niet bang om te vragen aan je buurman met een depressie hoe hij z’n dagen nu doorkomt. Durft te vragen aan iemand met autisme welke invloed corona heeft. Vraag ook eens naar levenslessen, ervaringskennis.

We hebben ervaringsdeskundigen juist nu nodig. Niet om de gaten op te vullen die er nu vallen in de hulpverlenersbezetting, maar om echte verbindingen te maken. Verbindingen tussen de verschillende lagen in de samenleving. Laten we elkaar niet alleen praktisch helpen, maar ook echte gesprekken voeren. Die dingen waar nu niet alleen de rand van de samenleving mee te maken hebben. De mensen die normaal gesproken er (net) niet bij horen. Juist daar is nu waardevolle kennis en ervaring te vinden. Echte gesprekken over die dingen die er toe doen. Leven en dood, kwetsbaarheid en kracht, angst en vertrouwen.