De opmars van ervaringsdeskundigheid; een gesprek tussen 2 ervaringsdeskundigen (deel 1)

/Artikel /De opmars van ervaringsdeskundigheid; een gesprek tussen 2 ervaringsdeskundigen (deel 1)

De opmars van ervaringsdeskundigheid; een gesprek tussen 2 ervaringsdeskundigen (deel 1)

We bouwen een brug terwijl we er al op lopen

Tekst: Paul Aerts, Marjo Boer

Deel 1

Ervaringsdeskundigheid is aan een lange opmars bezig in Nederland, Die gaat zeker niet zonder horten of stoten. De meningen over de inzet van ervaringsdeskundigen zijn verdeeld, maar de waarde wordt ook in het werkveld van de psychiatrische en maatschappelijke zorg gezien. Marjo Boer en Paul Aerts betekenen beide iets in de wereld van de ervaringsdeskundigheid. Marjo is sinds 1998 docent Ervaringsdeskundigheid en is bestuurslid van de Vereniging van Ervaringsdeskundigen die zich inzet voor de waardering en erkenning van het vak van de ervaringsdeskundige in Nederland. Paul is sinds 2018 werkzaam bij het Zelfregiecentrum als ervaringswerker en zelfregiecoach. Samen gingen zij in gesprek over het vak van de ervaringsdeskundige.

Wat zorgde ervoor dat je besloot als ervaringsdeskundige aan de slag te gaan?

Marjo: “Ik begon eind jaren negentig als supervisor en docent bil de GOAl-opleiding, een eenjarige leergang voor ervaringsdeskundigen. Dat voelde als thuiskomen, een leergang waar mensen de ruimte kregen om hun ingrijpende en ontwrichtende levenservaringen tot ervaringsdeskundigheid te kunnen ontwikkelen en zo hun ervaringskennis voor anderen in te gaan zetten. In die tijd waren de ervaringsdeskundigen bescheiden over hun inzet, soms noemden ze zich geen ervaringsdeskundigen meer begeleiders. Iedereen moest zo aan de gedachte wennen dat ervaringsdeskundigheid een pré was. Later ondersteunden we de deelnemers meer om opener te kunnen worden over hun werk. Toen nam de waardering langzamerhand toe. Dat de docent ook ervaringskennis zou hebben bleef onderbelicht.”

Paul: “Na de derde keer thuis zitten met ernstige psychische problemen, realiseerde ik mij dat ik niet meer terug wou naar ‘de oude Pauli Ik probeerde nog een draai te geven aan mijn studie aan de universiteit, maar het lukte me gewoon niet meer. Mijn trajectbegeleider vanuit het ggz stelde me voor aan iemand van het Zelfregiecentrum die ervaringswerker was. Ik besloot een positieve draai te geven aan mijn ontwrichtende levensfasen en ging cursussen en een opleiding bij Markieza volgen, stagelopen en uiteindelijk werken bij het. Zelfregiecentrum in Venlo.”

Wat is bet belangrijkste in het werk van een ervaringsdeskundige? 
Marjo: “Daar kun je heel veel dingen over zeggen, maar de ervaringskennis die opgedaan is in doorleefde ontwrichtende levenssituatie is van belang in de zorg. Dat ervaringsdeskundigen een vrije ruimte kunnen scheppen voor mensen om meer zeggenschap over hun leven te voelen, samen wensen en verlangens onderzoeken, zelf eruit kunnen halen wat erin zit. Door die ruimte kunnen mensen zichzelf worden. Kunnen praten over wat er in je omgaat, zingeving. Maar ook dat iemand kan voelen, ja jij was daar ook, je weet hoe bijwerkingen kunnen aanvoelen. Dat is voor veel collega’s ook waardevol, een rolmodel zijn.”

‘Ruimte scheppen waardoor mensen zichzelf kunnen worden’

Paul: “Vooral het er zijn voor de ander, zonder vooropgesteld plan of pasklare oplossing. Het zogenaamde ‘op je handen zitten’ en de oplossingen laten ontstaan bij de ander en niet komen met adviezen, creëert ruimte voor diegene om zichzelf te ontwikkelen en te vinden wat zijn of haar kwaliteiten zijn.”

 

Bron: Tzitzo magazine, juli 2020