Interview: ontwikkeling ervaringsdeskundige richting beroep als elk ander

/Interview /Interview: ontwikkeling ervaringsdeskundige richting beroep als elk ander

Interview: ontwikkeling ervaringsdeskundige richting beroep als elk ander

Het project ‘Ontwikkelen kwaliteitssysteem voor ervaringsdeskundigen’ (KvE) een mooi thema voor het interview met projectleider Marjo Boer van de Vereniging voor Ervaringsdeskundigen (VvEddoor  kinder- en jeugdpsychiater prof. dr. Robert Vermeiren voor De Psychiater. Hieronder de samenvatting. Het hele interview is te vinden via:

https://depsychiater.nl/jaargangen/2020/4-jun/tussen-persoonlijke-ervaringen-en-professionele-eisen.html

Een beroepscode, een register, een klachtenregeling. Ervaringsdeskundige wordt meer en meer een erkend vak, helemaal nu het ministerie van VWS aan de beroepsgroep de opdracht heeft gegeven om een zogeheten kwaliteitssysteem op te tuigen.

Om eerst maar eens met een basale vraag te beginnen: hoeveel ervaringsdeskundigen werken er eigenlijk in Nederland?

Eenvoudige vraag, zou je zeggen, maar niemand die het weet. ‘In ieder geval meer dan tweeduizend’, zegt Marjo Boer, zelf ervaringsdeskundige en docent supervisiekunde. ‘De precieze aantallen zijn moeilijk te achterhalen, omdat ervaringsdeskundigen niet altijd als zodanig bij personeelszaken bekend staan.’ Het is een van de zaken die in het professionaliseringsproject, onder auspiciën van ZonMw, aan bod komen. In dit project trekt de VvEd vanuit het URC consortium samen op met het Trimbos Instituut, kenniscentrum Phrenos en de hogeschool Windesheim.
Daarnaast zullen ook de verschillende opleidingen in kaart worden gebracht. ‘Dat zijn er nu ongeveer twintig’, zegt Boer, ‘variërend van MBO- en (post)HBO-opleidingen, beroepstrajecten tot cursussen. We willen het onderwijs inzichtelijker maken voor derden, voor andere zorgprofessionals en patiënten, zodat ze weten met welke deskundigheid ze te maken hebben. Tegelijk gaan we een kwaliteitsstandaard ontwikkelen waar je als ervaringsdeskundige aan moet voldoen om je werk goed te kunnen uitoefenen.’
Hierbij gaan de partijen uit van drie kerntaken die zijn ontleend aan het Beroepscompetentieprofiel dat in 2013 door het Trimbos is opgesteld: het ondersteunen en ruimte maken voor herstelprocessen (individueel of in een groep), samenwerken met en adviseren van collega’s van andere disciplines, en mensen met een kwetsbaarheid “empoweren”.’

Wat betekent de steeds grotere inzet van ervaringsdeskundigheid voor de professional?

‘In de afgelopen twintig jaar heb ik de acceptatie en houding tegenover ervaringsdeskundigen flink zien veranderen. Tijdens de intervisiebijeenkomsten bij Arkin, waar dertig ervaringsdeskundigen werken, zijn de professionals zeer over hen te spreken. En bij GGZ Noord-Holland-Noord vinden psychiaters de intakegesprekken zinvoller als ervaringsdeskundigen erbij zitten.’

Vermeiren: Is het probleem van de ggz niet dat we thans gevangen zitten in een systeem van kwaliteit, codes en regels?

‘Zeker, maar toch vind ik het belangrijk dat patiënten melding kunnen maken van grensoverschrijdend gedrag, op welk terrein dan ook. Zo kunnen ze toekomstige patiënten daarvoor behoeden. Tegelijk wil je niet verstrikt raken in allerlei protocollen, dat klopt. Maar als je je vak naar behoren wilt uitoefenen, is enige controle onvermijdelijk.’

Over een paar jaar zal ervaringsdeskundige waarschijnlijk een beroep zijn als alle andere. Welke horden moeten nog worden genomen?

‘Draagvlak creëren onder ervaringsdeskundigen is best complex vanwege verschillende visies op het vak. Bovendien zal het functioneren van ervaringsdeskundigen onder een vergrootglas liggen, alle ogen zullen op hen gericht zijn, ze zullen zich moeten bewijzen. Maken ze een fout, dan zal dat reputatieschade met zich mee brengen. Maar goed, we moeten daar niet te bezorgd om zijn, want net als in andere beroepen komt het voor dat fouten worden gemaakt.’