Waar stonden we in 2021, waar staan we nu en waar gaat het project ‘Ontwikkelen Kwaliteitssysteem voor Ervaringsdeskundigen’ (KvE) naar toe in 2022?

Dit hele jaar is er weer met veel inzet en met BEN (Betrokkenheid, Enthousiasme en Nieuwsgierigheid) gewerkt aan het kwaliteitssysteem. In de VvEd nieuwsbrief van begin december beschreven we de stand van zaken. Nu we nog drie maanden hebben om onze eindproducten te presenteren is het ook goed om ons te realiseren dat het KvE project dat in 2020 startte op de schouders van veel pioniers staat. Het denken over de ontwikkeling van ervaringsdeskundigheid als vak begon met de ideeën, emoties en moed van deze pioniers in het vak én in het veld. Het kwaliteitssysteem is het resultaat van een langdurige inzet van velen om de kwaliteit van ervaringsdeskundige inzet te waarderen en een boost te geven.

Rebecca Solnit, een Amerikaanse essayist, zegt dat ideeën, emoties en moed besmettelijk zijn. Daarom moeten we volgens haar ook hoop houden want zelfs de kleinste daden kunnen uitgroeien tot nieuwe en grotere veranderingen.

Ervaringsdeskundigheid heeft een missie die steeds meer tot realisatie komt. Net als een steen in de rivier tot nieuwe stroompjes leidt. In 2022 worden de resultaten van ons KvE project uitgebracht: Een inventarisatie waar we nieuwsgierig naar zijn, een leerplan voor scholing op diverse opleidingsniveaus, een kwaliteitsstandaard met aanbevelingen, een beroepsregister en een beroepscode voor die ervaringsdeskundigen die zich willen registreren.

De inzet van ervaringsdeskundigheid staat voor een cultuurverandering in de zorg en het sociaal domein die ingewikkelder en diepgaander is dan dat er soms gedacht wordt, maar onmiskenbaar laat ze haar sporen na. Raken we allemaal ‘besmet’ met de kernwaarden van het vak.

Ervaringsdeskundigen spreken meer en meer mee over hoe we zorg en ondersteuning het beste kunnen aanbieden. Zo schreef Harriet Duurvoort in haar column in de Volkskrant over ‘experts van een moeilijk leven’ die een plek opeisen aan beslistafels. Deze experts willen niet dat er alleen maar dure consultants worden ingehuurd, maar willen zelf meedenken over nieuw beleid en wetgeving. Ze geeft een voorbeeld van een jongere persoon die zelf armoede en uithuisplaatsing meemaakte en mee gaat denken in een commissie die zich buigt over de uithuisplaatsing van kinderen van gedupeerden van de toeslagenaffaire. Daar heeft Duurvoort meer vertrouwen in omdat er dan een nieuwe bestuurscultuur kan ontstaan, met belichaamde en doorleefde ervaringskennis.

hand uit water met steen in hand

Dit is precies ook een van de werkzaamheden van ervaringsdeskundigen, meedenken in beleid. Verwoord in het leerplan:
dat een ervaringsdeskundige kritisch kan kijken naar de bestaande zorg, herkennen wanneer werkwijzen of interventies herstelbelemmerend of herstelbevorderend zijn en daarover het gesprek aangaan met collega’s en organisatie. Ons werk doe je samen. Ideeën groeien door uitwisseling en soms ook door wrijving. Ze zijn besmettelijk, net als emoties en moed. We gaan voor een KvE waar we ons als professionele gemeenschap achter kunnen scharen. Het zal niet altijd voor iedereen passen, maar juist ook de stemmen van een minderheid moeten we willen verstaan. Ons erdoor laten beïnvloeden, het gaat immers om levendige ervaringskennis.